— Co za zapach! — zmarszczył nos Artem Borisovich, gdy tylko wszedł. — Czy w tym miejscu w ogóle robią jakiekolwiek kontrole sanitarne, czy po prostu boicie się wejść?
Obok niego Hans, Niemiec, coś podpowiedział szeptem, wskazując na menu zawieszone nad ladą.
— Tutaj się nie je, Hans! — zaśmiał się Artem Borisovich, odpychając krzesło przy oknie nogą.
— Usiądź. Kawa, dokumenty, podpisy, a potem wychodzimy. Paliwa prawie nie mamy, a na tej stacji w zbiornikach jest tylko jakaś żółta ciecz.
Kilka minut później przyszła Tamara, trzymając stary, tłusty laptop.
— Słucham — powiedziała spokojnie. Artem Borisovich nawet nie podniósł oczu. Spojrzał na gruby pakiet dokumentów na stole, związany złotym spinaczem.
— No dobrze, kochanie — zaczął, biorąc kawę — dwie kawy. Nie tej z cykorii, tylko prawdziwą, z migdałami. I dokładnie wyczyść stół, mój przyjaciel przeżyje szok kulturowy.
Spójrz, Hans! To jest prawdziwa Rosja głęboka. Bez zębów, bez wykształcenia, a mimo to śmieje się nawet ze starego szmatki.
Hans odpowiedział spokojnym, oficjalnym tonem. Artem Borisovich machnął ręką.
— Tak, tak, Hans, wszystko w porządku. Dobrze. Teraz podpisz. Teren zostanie przekazany fabryce prawie za darmo. Wszystko załatwiłem, nikt nie zauważy, że to teren chroniony.
Tamara ostrożnie postawiła filiżanki na stole. Jej ręce drżały, kilka kropli spadło na papier.
— Co robisz, krowo?!
— — krzyknął Artem Borisovich nagle, tak że krzesło uderzyło o ścianę. — Wiesz, że ten arkusz jest wart więcej niż cała twoja kawiarnia, nawet twoje nerki? Zepsułaś wszystko!
— Przepraszam, zaraz to skasuję — powiedziała Tamara cicho, opuszczając wzrok.
— Kasujesz… spójrz, Hans! — powiedział Artem Borisovich, wskazując na Tamarę. — Jednoosobowa pracownica, kelnerka, a jednak myśląca istota. Nawet nie zauważa, że właśnie zniszczyła twój biznes. Hans, zobacz głupotę w jej oczach! Niewolnicy! Jedzą resztki, śpią na pastwisku, a mimo to się śmieją.
Nagle Hans wtrącił się. Powiedział długie zdanie, najpierw wskazując Tamarę, potem Artema Borisovicha. Jego twarz stała się niezwykle napięta.
Artem Borisovich zastygnął. Nie zrozumiał ani słowa, ale poczuł, że coś jest nie tak.
— Co on bełkocze? Hej, tłumaczu, w szkole czegoś się nauczyłeś? Przetłumacz — co on powiedział?
Tamara powoli wstała. Odłożyła szal na brzeg stołu. Jej spojrzenie było zimne i kocie, niczym skalpel.
— Powiedział: „Nie ufam człowiekowi, który nie potrafi kontrolować złości wobec słabszych.
Kto tak traktuje personel, oszuka cię również za zamkniętymi drzwiami.”
Artem Borisovich wziął głęboki oddech.
— Co… co mówisz?
— I jeszcze jedno — kontynuowała Tamara, teraz w perfekcyjnym niemieckim, zwracając się bezpośrednio do Hansa.
Obcokrajowiec zastygnął, oczy szeroko otwarte za okularami.
Szybko zaczął zadawać pytania, wskazując na dokumenty.
— Co ona mówi?! — krzyczał Artem Borisovich. — Zapytała o punkt 42.
Miejsce, gdzie powiedziałeś „nie ma dostępu do terenu”. To, co nazwałeś formalnością, jest pułapką prawną. Teraz widzi, że nie jesteś tylko nieposłuszny, ale oszust.
— Skąd…? — próbował Artem Borisovich sięgnąć po znak, ale Tamara mocno go chwyciła, prawie łamiąc kości.
— Dziesięć lat temu zostałam specjalistką od języków obcych — powiedziała spokojnie. — Pracuję tutaj, bo to mój dom. Słyszałam każde twoje słowo od momentu, gdy wysiadłeś z samochodu.
Hans chciał wiedzieć, ile „prowizji” planowałeś w tym interesie.
Artem Borisovich zbledł, pot wysuszył mu się na policzkach.
— Tamara… posłuchaj. Ja… przesadziłem. Powiedz mu, że to nieporozumienie.
— Mówi, że interes nie dojdzie do skutku — powiedziała Tamara. — I żąda twojego paszportu.
Jedzie taksówką do miasta, które już zamówiłam. Ty możesz dalej podziwiać czarny dym ze swojego smokingu. Drogo, a i tak nic tam nie ma.
Hans wstał, zebrał dokumenty i krótko ukłonił się Tamarze. Zostawił pieniądze na stole — niedbale, jak przelew, ale wystarczająco, by pokryć lekarstwa matki Tamary na dwa miesiące.
Gdy SUV Artema Borisovicha wyjechał z kawiarni, zapadła cisza. Tamara podeszła do okna i obserwowała, jak kurz powoli unosi się w powietrzu.
— Tamara — dotknęła jej ramienia Ludmila, inteligentna i odważna kucharka. — Dlaczego tak zrobiłaś? Prawie cię uderzył.
— Nie uderzyłby mnie, Ludmila. Są odważni tylko w słowach. — A obcokrajowiec? Zostawił wizytówkę? — uderzyła w stół Ludmila.
— Zostawił. Powiedział, że dział zakupów potrzebuje kogoś, kto czyta między wierszami.
Tamara schowała kartę do kieszeni. Wiedziała, że jej życie jutro się zmieni.
Nie dlatego, że „książę” przyjechał SUV-em, ale dlatego, że dziś po raz pierwszy odważyła się mówić pełną mocą.
Artem Borisovich siedział na parkingu, pięć kilometrów dalej, w pustym samochodzie.
Paliwo się skończyło. Interes legł w gruzach. A w jego głowie wciąż brzmiało to zdanie — zdanie, którego nigdy nie był w stanie przetłumaczyć.
