Tamara powoli przesunęła dłonią po obrusie.Pod jej palcami chrupnęła okruszyna chleba. W wielkiej sali domu kultury falował gwar, zapach pieczonego mięsa mieszał się z obcymi perfumami. Piętnaście lat małżeństwa.
Uroczystość. Śmiechy, brzęk kieliszków, błyski aparatów.Anatolij siedział obok niej. Szerokie ramiona, granatowa marynarka, zbyt ciasny krawat. Co chwila go poprawiał, jakby go dusił. Był zdenerwowany? A może szykował się na coś więcej?
Tamara wolno obracała obrączkę na palcu. Była ciasna. Kiedyś luźna, teraz wrzynała się w skórę. Przez pół roku jej nie nosiła — dziś założyła ją z powrotem. Celowo. Chciała mieć ją na palcu, gdy wypowie to, co zamierzała powiedzieć.
Wiedziała.Nie odkryła tego dziś. Wiedziała od miesięcy.Nagle Anatolij wstał i wziął mikrofon. Rozmowy ucichły. Mężczyzna wyprostował się, rozejrzał, po czym powoli zwrócił się ku Tamarze. Na jego twarzy pojawił się dziwny wyraz: triumf i odraza jednocześnie.
— Tamaro — zaczął głośno, zbyt ostro. — Czekałem na ten dzień piętnaście lat. Od pierwszej nocy czułem do ciebie wstręt. Rozumiesz? Wstręt. Nie potrafiłem cię dotknąć, nie czując obrzydzenia.
Byłaś tylko biletem wstępu do wygodnego życia. Nudna farmaceutka, pachnąca lekami. Jutro składam pozew rozwodowy. Firma zostaje ze mną, tobie zostaną twoje tabletki i pustka.Zapadła taka cisza, że było słychać, jak ktoś przełyka ślinę.
Ojciec Tamary, Stiepan Iljicz, chwycił się krawędzi stołu. Jakaś kobieta syknęła.Tamara powoli zdjęła obrączkę. Nie spojrzała na Anatolija. Położyła ją przed sobą na stole, potem podniosła wzrok i skinęła głową do siostrzeńca, Maksima, który siedział przy ścianie z laptopem.
— Włącz.Na ścianie rozbłysnął projektor. Na początku nikt nie rozumiał, co się dzieje. Potem rozległ się głos — głos Anatolija.Na ekranie Anatolij siedział w biurze, naprzeciwko niego Kristina, ruda dyspozytorka.
— Ona niczego nie zauważy? — zapytała dziewczyna.— Skąd — zaśmiał się Anatolij. — Cały dzień siedzi w aptece i liczy tabletki. Wziąłem trzy kredyty na firmę, nie ma o niczym pojęcia. Po rozwodzie długi zostaną na niej, biznes będzie mój.
A wtedy my dwoje wreszcie zaczniemy żyć.Powietrze w sali zamarło. Prawdziwy Anatolij pobladł i wpatrywał się w Tamarę.Maksim uruchomił kolejne nagranie. Młody Anatolij w dniu ślubu, z kieliszkiem wódki w ręku.
— Nie kocham jej — mówił ze śmiechem. — Ale teść ma znajomości. Wytrzymam dziesięć lat, potem znajdę normalną kobietę.Śmiech.Stiepan Iljicz powoli wstał.— Naprawdę tak myślałeś, Tolja? — zapytał cicho.
Potem pojawiły się umowy, wyciągi, przelewy.— Kopie są w urzędzie skarbowym — powiedziała Tamara spokojnie. — I u mojego adwokata. Ziemia, garaże, baza samochodowa są zapisane na mnie. Ty tylko nimi zarządzałeś. Kredyty są twoje.
Firma zostaje w rodzinie. W mojej rodzinie.Anatolij cofnął się, jakby dostał cios.— Od pół roku cię obserwuję — ciągnęła Tamara cicho. — Wiedziałam, że wybierzesz ten dzień. Że upokorzysz mnie przy wszystkich. Teraz jednak wszyscy widzą, kim naprawdę jesteś.
Przez chwilę patrzyli na siebie.— Odejdź — powiedziała w końcu Tamara. — Także z mojego życia.Anatolij wybiegł. Ktoś krzyknął za nim: „Hańba!”Sala powoli znów zaczęła oddychać. Tamara patrzyła na obrączkę leżącą na stole.
Mała, starta. Piętnaście lat — a jednak nic nie znaczyła.Później podeszła do okna, otworzyła lufcik. Zimne powietrze uderzyło ją w twarz. Podniosła rękę i wyrzuciła obrączkę w noc.Trzy dni później Anatolij pojawił się w bazie samochodowej.
Strażnik nie wpuścił go. Gdy Tamara przyjechała, mężczyzna rzucił się do niej.— To mój interes! — krzyczał.— Zbudowany za moje pieniądze — odpowiedziała Tamara spokojnie. — Od teraz nie jest twój.
— Kristina zniknęła! — wyrwało mu się.Tamara lekko się uśmiechnęła.— Wygląda na to, że przejrzała cię szybciej niż ja.Wieczorem Tamara siedziała sama w kuchni. Za oknem było ciemno. Po raz pierwszy od dawna zapłakała — nie z bólu, lecz z ulgi.
Miesiąc później wszystko było na swoim miejscu. Baza działała, ona pracowała, żyła, oddychała.Pewnego wieczoru zatrzymała się na ulicy i uświadomiła sobie, że się uśmiecha. Po prostu.I wiedziała: teraz po raz pierwszy nie żyje cudzym życiem. Lecz swoim własnym.
